Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, po udhëton drejt Islandës, në një vizitë që zhvillohet në një moment kur Arktiku po shndërrohet gjithnjë e më shumë në një arenë të rivalitetit gjeopolitik mes fuqive të mëdha.
Një ditë para vizitës së planifikuar në Greqi, Rubio pritet të zhvillojë në Reykjavik takime me zyrtarë islandezë, ku në fokus do të jenë bashkëpunimi ekonomik dhe çështjet e sigurisë.
Pozicioni i Islandës e bën vendin veçanërisht të rëndësishëm për strategjinë amerikane në veri të Atlantikut dhe Arktik. Ishulli nuk ka ushtri që prej pavarësisë së vitit 1944 dhe mbështetet për sigurinë e tij te NATO dhe marrëveshja e mbrojtjes me SHBA-në e vitit 1951.
Edhe pse Uashingtoni nuk ka një bazë të përhershme ushtarake në Islandë, rëndësia e saj strategjike është rritur ndjeshëm për shkak të konkurrencës me Rusinë dhe Kinën në Arktik dhe interesit për rrugët e hyrjes në këtë rajon.
Vizita e Rubios është e para e një Sekretari amerikan të Shtetit në Islandë që prej vitit 2021, kur vendin e vizitoi Anthony Blinken.
Në sfondin e vizitës qëndrojnë edhe tensionet e fundit lidhur me Groenlandën dhe ambiciet e shprehura nga Presidenti Donald Trump për rritjen e ndikimit amerikan në Arktik. Në fillim të shtatorit, Trump publikoi një hartë të krijuar me inteligjencë artificiale, e cila dukej se përfshinte Islandën, Groenlandën dhe territore të tjera në një hartë të Shteteve të Bashkuara.
Reykjaviku reagoi duke thirrur ambasadorin amerikan dhe duke e cilësuar imazhin si “plotësisht të papërshtatshëm”.
Ndërkohë, qytetarët islandezë kanë shprehur së fundmi edhe qëndrimin e tyre ndaj një çështjeje tjetër strategjike. Në fund të gushtit, 52.8% votuan kundër rihapjes së negociatave për anëtarësimin e Islandës në Bashkimin Evropian, ndërsa 47.2% ishin pro. Negociatat me BE-në kanë qenë të ngrira që prej vitit 2013.
